Ermenistan Efsaneleri:Ermenistan'ın Hristiyanlığı Kabulüyle İlgili Efsane

Ermenistan Efsaneleri

Ermenistan'ın Hristiyanlığı Kabulüyle İlgili Efsane

Tıpkı diğer halklar gibi,Ermeniler de İsa’nın dini kendilerini aydınlatmadan önce gerçek olmayan tanrılara inanıyorlardı.

*Grigor Lusavoriç Ermenileri aydınlatmak için geldiği zaman,şeytanların esir aldığı pek çok kişi onu engellemeye çalıştı.Gerçeği bulmak için Grigor Lusavoriç’e giden insanları korkutuyor ve öldürüyorlardı.Ama Grigor,pek çok kişiyi eğitti ve Aragats dağının yamacında Parbi manastırını kurabildi.O zaman düşmanları çileden çıktılar ve mukaddesata karşı tahkiri düşünmeye başladılar.Bir keresinde,o zamanlar henüz küçük bir tapınak olan Parbi’de Grigor’un liturya icra ettiği sırada,kötü niyetli kimseler kuduz bir köpeği kapıdan içeri fırlattılar.Köpeğin hem kutsal kişiyi,hem de müritlerini ısıracağını ümit ediyorlardı.

-Eğer Tanrın güçlüyse,iyileştir bu köpeği! diye kahkahayla haykırdılar kutsal insana,kötü niyetli kişiler.

Grigor elini kaldırdı.Köpek titredi,köpüklerin çenesinden akması kesildi.Kan çanağı kesilmiş gözleri açıldı.Köpek,neşeyle havlayıp kiliseden sapasağlam koşarak çıkıp gitti.

Kutsal insan ve müritleri bir kez daha Tanrıya şükrettiler.Bundan sonra kuduz köpeklerin ısırdığı insanları Parbi’ye getirmeye başladılar ve hepsi de iyileşti.

Ama kötü niyetli kişiler sakinleşmemişlerdi ve Kral Tiridat’a Grigor’u ispiyonladılar.

-Onun Tanrısının yanında senin iktidarının hiçbir anlamı olmadığını söylüyor,diye fısıldadılar krala.

-İktidarımın onu Tanrısından vazgeçirtecek güçte olduğunu öğrenecek,diye alay ederek güldü kral ve Grigor’u yakalayıp saraya getirmelerini emretti.

-İşittim ki,sen sadık tebama beni değil,senin Tanrını saymalarını öğretiyormuşsun.Reddet onu,yoksa seni *hor-viraba –akrep ve yılanlarla dolu korkunç kuyuya- atmalarını emredeceğim! dedi Tiridat,kutsal insanı zincirlerle bağlayıp getirdiklerinde

-Bana ne istersen onu yap.Ben senden korkmuyorum,ama sen Tanrının gazabından korkacaksın! diye cevap verdi kutsal insan.

-Götürün,akrep ve yılanlar yesin şunu!Bu çukurda daha hiç kimse bir gün bir gece yaşamadı! diye bağırdı kral.

-Sen benim Tanrımı kızdırıyorsun,kral!Bak,o sana öyle bir şey yapar ki,günlerinin sonu geldiğinde yılanların ısırığı korkunç olmaz senin için,dedi kutsal insan.

Hiç kimse anlamadı bu sözleri.

Kralın hizmetlileri,Grigor’u korkunç çukura attılar ve daha kendileri saraya varmadan öleceğinden emin olarak uzaklaştılar.

Grigor’a inananlar dahil diğer insanlar da aynı şeyi düşünüyordu.Yalnızca fakir bir dul kadın Tanrının bu zalim ölüme izin vermeyeceğine inanıyordu ve ertesi gün yanına yiyecek alarak gizlice çukura geldi.Yılanların ve akreplerin kaynaştığı çukurun dibinde kutsal insanın canlı ve sapasağlam olduğunu gördü.O zaman dul kadın yiyeceği aşağıya sarkıttı.Böylece kadın bunu gizlice her gün yapmaya başladı.

Kralsa,sarayında eğlence düzenliyordu bu sırada.İşte tam eğlence esnasında korkunç bir şey oldu.Kralın vücudu başından ayağına dek sık kıllarla kaplandı.Dişleri büyümeye başladı ve uzun,kıvrık domuz dişlerine dönüştü,burnu ise uzadı biçimsiz bir domuz burnu oldu.Artık eğlence masasının başında oturan bir insan değil,vahşi bir yaban domuzuydu!Saray erkanı korku içinde sağa sola kaçıştı.

Ama kutsal insanın sözlerini hiç kimse hatırlamadı.Bu arada,yaban domuzunun yılan zehirinden etkilenmeyen yegane hayvan olduğu bilinen bir şeydir.En korkunç yılanın ısırığı yaban domuzuna zarar vermez.

Kralı yeniden insan haline döndürecek kişiye ne ödüller vadetmediler ki!Saraya büyücüler de,eczacılar da geldi.Ama tüm çabaları boşunaydı.

Onbeş yıl oturdu Grigor yılan çukurunda.

Onbeşinci yıl Tiridat’ın kızkardeşi kraliçe Hosrovoduht kahinlere özgü bir rüya gördü.Kraliçeye rüyasında akrep ve yılanlarla dolu bir çukurda canlı ve sapasağlam bir insanın acı çekmekte olduğu göründü ve kraliçe “Bu benim Tiridat’a cezamdır!Çünkü o Grigor’u yılanlara öldürtmek istedi,ben onu yılanlardan korkmayan bir hayvan yaptım.Yalnızca Grigor’un duası onu eski insan kılığına geri döndürebilir!” diyen korkunç bir ses işitti.

Kraliçe uyanır uyanmaz kardeşine koştu ve her şeyi anlattı.

Saray çalışanları yılanlarla dolu çukurun yolunu tuttular.Grigor’un canlı ve sapasağlam olduğunu onlar da gördüler.Kutsal insanı çukurdan çıkarttılar ve kötülüğü hatırlamaması,kral Tiridat’a yardım etmesi için yalvararak karşısında diz çöktüler.

Grigor kralın huzuruna çıktı ve kral için dua etti.

Tanrı onun duasını işitti ve Tiridat’ı insan kılığına döndürdü.

Çarın kalbi mutlulukla doldu ve Grigor’dan kendisini,ailesini ve de tüm krallığını kutsamasını rica etti.

Aras nehrinin kıyısında korkunç çukurun kazılı olduğu o yerde ise,bir kilise inşa ettiler.Kiliseye de Hor-Virab adını verdiler.

*Grigor Lusavoriç,Ermenistan’ı 301 yılında kutsayan ilk Katolikos’tur.
*Hor-virab,”kör kuyu” anlamına gelir.

**Elena Chudinova,Roberta Hovhannesyan,”Ermenistan Efsaneleri”nden aktaran Birsen Karaca,Ermeni Edebiyatı Seçkisi,Kültür Bakanlığı Yayınları,Ankara,2001,s.131-134.

saygılarımla