10 Kasım 2010 Sovyet lider Leonid Brezhnev'in vefatının 28. yıldönümü
''Brezhnev gibi kaşlarım olsun 10 milyar borcum olsun...''
şaka bir yana Brezhnev'i karikatürize edenler hep şöyle demişlerdir ''Leonid Brezhnev bir çift kalın kaştan ve bol apoletli bir üniformadan oluşmaktadır''
Leonid Ilyich Brezhnev 19 Aralık 1906 günü Ukrayna'nın Dinyepropetrovsk vilayetine bağlı küçük bir şehri olan Dinyeprodz'da bir demir-çelik fabrikasında işçi olan Ilya Yakovlevich ile Natalya çiftinin ilk çocuğu olarak dünyaya gelmiştir
ilk eğitimini annesinden alan Leonid Ilyich'in "hanımlara karşı nazik olmalısın Lonya" öğüdü de annesinin kendisine en sık tekrarladığı nasihatlardan biriymiş
kısa bir süre mesaha memuru olarak çalışan Leonid Ilyich 1931'de memleketi Dinyeprodz'taki Metalurji Enstitüsü'nde öğrenimine başlayarak mühendis olarak mezun olmuştur
savaş sırasında birçok partili gibi cepheye koşan Leonid Ilyich ordu komiseri olarak Kafkasya,Ukrayna ve Çekoslovakya cephelerinde bulunmuştur
1943'te Tuğgeneralliğe terfi eden Leonid Ilyich 24 Haziran 1945'te Moskova'da Stalin'in önünde zafer geçidi yapan savaş kahramanları arasında yer almıştır
Brezhnev'in parti içindeki yükselişini sağlayan ve hayatının dönüm noktasını teşkil eden olaysa Stalin'in kendisine 3 Ekim 1947 tarihli Pravda'dan Zaporojye'deki iki önemli projeyi vaktinden önce tamamlamasından ötürü kaleme aldığı teşekkür yazısıdır
Stalin sonrası kısa bir ara gözden düştüyse de Malenkov,Molotov ve Kaganovic'i ekarte eden Khrushchev'in yanında ikinci adamlığa kadar yükselmiştir
1960-1964 arasında Voroshilov'un yerine Yüksek Sovyet Prezidyumu Başkanı seçilen Brezhnev Khrushchev'in ütopik düşünceleri Sovyetlerin başına iş açmaya başlayınca kendisiyle birlikte Kosigin,Mikoyan ve Podgorniy'nin başını çektiği bir klik marifetiyle Ekim 1964'de kansız bir darbeyle Khrushchev'i azletmişlerdir
kollektif yönetim dönemi başlatılmış ve yeni idare Khrushchev'in anlamsız ütopyalarını bir kenara bırakarak gerçekçi bir siyaset izlemiştir
Brezhnev SBKP MK Genel Sekreteri olarak hükümette resmi bir görevi bulunmamasına rağmen bakanlar kurulunun bütün oturumlarına katılmış ve yabancı konukları da kendisi ağırlamıştır
zamanla diğer arkadaşlarını perdeleyen Brezhnev dizginleri tek başına ele almaya başlamış ve yönetimdeki arkadaşlarına da bu durumu kabul ettirmiştir
görgü kurallarına ve giyimine son derece düşkün olan Brezhnev yontulmamış izlenimi veren selefinden apayrı bir görüntü çizmiştir
birçok ülkeye resmi ziyaretler yapmış ilk dış gezisini Kuzey Afrika'ya yapan Brezhnev'in bu gezisi olaylı geçmiştir
bağımsızlık hareketlerinin en yoğun günlerine rastlayan gezide Brezhnev'in bindiği uçak Fransız hava kuvvetlerine ait uçaklar tarafından taciz edilmiştir
bu dönemde abd'nin Vietnam'daki yenilgisi siyah amerikalıların homurdanmaları abd'yi bir kaosa sürüklerken Sovyetler Birliği her açıdan baskın çıkmış ve neredeyse abd'yi de sindirecek kuvvete erişmiştir
Çekoslovakya'da ortaya çıkan emperyalist ajanlar Sovyet bloğunu çatırdatmaya yeltenseler de Brezhnev Sovyet tanklarını Çekoslovakya'ya sürerek eyyamcılara hadlerini bildirmiş ve büyük bir buluşmuşçasına ortaya atılan sözümona "Prag baharı" da son bulmuşltur
Arap davasını sahiplenen Brezhnev ilerici Arap rejimlerini desteklediği gibi Stalin'in ardından bir kez daha ve bütün Sovyet bloğunu da yanına alarak Sovyetler Birliği'nin terörist israil'le bütün siyasi ilişkilerine son vermiştir
uluslararası arenada Sovyetler lehine oluşan konsensus ve başdöndürücü silahlanma devlet ile parti kademelerinin özgüvenini artırmış Brezhnev de 1976'da Mareşalliğe ve Sovyetler Birliği Başkomutanlığına (Generalissimo) getirilmiştir ki Stalin'in ardından bu ünvanı alan ikinci ve sonuncu kişi olmuştur
Parti Genel Sekreterliğinin yanısıra Sovyetler Birliği'nde Cumhurbaşkanlığı makamı olarak karşılık gören Yüksek Sovyet Prezidyumu Başkanlığını da eline alan Brezhnev artık herkesçe ikinci Ilyic olarak isimlendirilmeye başlanmıştır
her ne kadar doğu'da Çin'le başlayan sınır çatışmaları batıda da nato'nun varlığı Sovyetlerin düşmanlar tarafından kıskaca alındığı görüntüsünü veriyorsa da silahlanma yarışının Sovyetleri ne kadar yıprattığını farkeden Brezhnev karşılıklı silahsızlanma fikrinin de mimarı olmuştur
emperyalist haydutların Sovyetlere karşı olan emellerinin ancak Sovyetler Birliği'nin tarihe karışmasıyla yok olacağını da öngören Brezhnev yumuşamadan yana olsa da asla tek taraflı angajmanların içine girmemiş hem Çekoslovakya hem de Afganistan müdahaleleriyle Sovyetlerin kanla elde ettiği kazanımlarından asla feragat etmeyeceğini amerikanın uğursuz kovboylarına haykırmıştır
hem duygusallığı hem de çok içiyor oluşu bu sevimli ve canayakın Sovyet liderini yaşıtlarına göre çabuk yıpratmış daha 70'li yaşlarda olmasına rağmen neredeyse yardım almadan yürüyemez hale getirmiştir
Brezhnev en son Ekim devriminin 65. yıldönümünde 7 Kasım 1982'de görülmüş üç gün sonra 10 Kasım 1982 sabahı da vefat etmiştir
fakat Sovyet halkı ölümü 26 saat boyunca gizlenen Brezhnev'in vefat ettiğini hemen anlayacaktır zira radyo ve televizyondaki yayın akışı değişmiş İkinci Dünya Savaşı görüntüleriyle Tchaikovsky'nin "Patetik Senfonisi"nin yayını gibi programlara yer verilmiştir
11 Kasım saat 11:00'de ise televizyon ve radyodan şu açıklama yapılmıştır:
"Sovyetler Birliği Komünist Partisi Merkez Komitesi,SSCB Yüksek Sovyet Prezidyumu ve SSCB Bakanlar Kurulu,Parti'ye ve tüm Sovyet halklarına derin bir üzüntüyle SBKP Merkez Komitesi Genel Sekreteri ve SSCB Yüksek Sovyet Prezidyumu Başkanı Leonid Ilyich Brezhnev'in 10 Kasım 1982 günü saat 08:30'da öldüğünü bildirir."
Viktoria Petrovna (1912-1995) ile hayatını birleştiren Brezhnev hanımını gözlerden uzak tutmaya gayret etmiş ve en mühim dış gezilerinde bile kendisine yer vermemişse de bu durumun Gorbachev'e kadar ki Sovyet liderlerinin genel tutumu olduğunu hatırlatmakta da fayda var
evlilikleri ahde vefa temelinde devam eden ve 1995'de vefat eden Viktoria Petrovna'dan Galina (1929-1998) ve Yuri (1933-) adında iki evladı dünyaya gelen Brezhnev'in çocukları diğer birçok dünya liderinin evlatları gibi "sorunlu" çocuklardır ki Brezhnev'in oğlu Yuri ile araları hiçbir zaman iyi olmamıştır
1982'de vefat etmeden önce kendisine 10 yıl içinde Sovyetler Birliği'nin ortadan kalkacağı koca Rusya'nın satılmış yöneticilerin ellerinde abd karşısında sıradan bir ülkeye dönüşeceği söylenseydi nasıl bir reaksiyon gösterirdi maalesef bunu hiçbir zaman bilemeyeceğiz
Brezhnev doktorların ilgisizliğinden mağdur ve bu sebeple Zavidovo'da bulunan daçasına bir geceyarısı kaçak olarak giren Sovyet yurttaşı için yatağından kalkıp bornozunu giyerek aşağıya inecek olayla alakadar olup ilgili kişinin kelepçelerini çözdürecek ve başhekimi arayacak kadar duyarlı aynı kişinin yaşadığı heyecana dayanamayarak oracıkta düşüp can vermesi karşısında ise tekrar uyumaya çekilecek kadar da sakindir
Mayıs 1972'de Nixon'un Moskova'ya gerçekleştirdiği tarihi ziyaretten sonra Haziran 1973'de abd'ye iade-i ziyarette bulunan Brezhnev sanatını takip ettiği ve hayranlık duyduğu aktör Chuck Connors'ı da California'da çalıştığı stüdyoda ziyaret etmiştir
California'dan ayrılacakken kendisini yolculamaya gelen Connors'ın korumalarının engeline takıldığını farkeden Brezhnev bulunduğu yerden onlara doğru birkaç adım atarak izin vermeleri için kendilerini sertçe uyarmış yanına doğru gelmekte olan Connors'a doğru ilerleyerek kucaklaşmış ve neredeyse iki insan boyunda olan Connors'a ulaşmak için üzerine sıçramıştır
Brezhnev kendisinden ayrılıp uçağına doğru hareket ederken gördüğü ilgi ve samimiyetten ötürü hislenen Connors'ın gözlerinden yaşlar dökülecektir
vaktiyle Mısır'ın el-Ahram gazetesinin yayın yönetmeni olan Muhammed Hasaneyn Heykel de "Kahire Dosyası" adlı eserinde Naser'a eşlik ettiği bir Moskova ziyaretinde Brezhnev'in içten gelen kibarlığından kendisine karşı gösterdiği ilgi ve nezaketten gururla bahsedecektir
sadece 200 ruble maaş alan 1950 yılından ölümüne dek Moskova 24 Kutuzovski Prospekt adresindeki devlet apartmanında Yuri Andropov'un altındaki mütevazi dairesinde yaşayan kendisine yalnızca ''Leonid Ilyich'' denilmesinden hoşlanan güzel hanımlara karşı onurlu ve ölçülü bir hayranlık duyan ve dünyaya yön veren bir süpergücün başında tam 18 yıl duran bu güzide insan asla unutulmayacaktır...
