Türküz haa,ona göre!/Yasemin Çongar*

Bir tür Türk'e çok dokunan şeyler var;benim anlayamadığım şeyler...

Geçen pazar,bizim evde Türkü,Amerikalısı,yarı öyle yarı böyle bir grup arkadaşla konuşup gülüşürken lâf bu şeylere geldi.

Şömine çıtır çıtır...Ellerimizde kahveler,tarçınlı sıcak şaraplar.Ufaklıklar,bahçede kar buz demeden yuvarlanıyorlar.Keyifli bir öğle vaktiydi yâni.Güle oynaya konuşup konuştuğunu unutuvermek için birebir.

Olmadı."Bir tür Türk" kurtçukları kafamda kımıl kımıl...

Anlayamadığım şeylerden biri,bir filmle ilgili.

Tom Hanks ile (konumuz gereği,bunu burada,altını çizerek mutlaka belirtmeliyim ki) "Rum kökenli" eşi Rita Wilson'ın yapımcılığını üstlendiği bir film bu.Küçük bütçesi,mütevâzı kadrosu ile hiç de kendisinden beklenmeyen çapta işler başardı:Amerika'da aylardır gösterimde;her gören pek bayılıyor;filmin devamının çekilmesi için hazırlıklar başladı bile.

Anlamışsınızdır;"My Big Fat Greek Wedding (Benim Büyük Şişko Rum Düğünüm)" filminden söz ediyorum.

Ben birkaç ay önce gördüm.Herkes gibi şurasında burasında kıkırdadım;çocukluğumdan aklıma takılmış bir enişte tabiri,bir anneanne kahkahası,bir Mustafa beyamca edâsı filan yakaladığım sahnelerde,herkesten biraz daha fazla kıkırdadım.

Basit bir film.Evin her yanına Yunan bayrakları asıp ön bahçesinde kuzu çeviren,Amerika'ya göçmüş ama göçerken de aklının yarısını eski memlekette bırakmış bir Rum ailesinin komiklikleri.Ancak kendisine gülebilenlerin yazıp oynayabileceği türden,onun ötesinde fazla derinliği olmayan,sıcak,uçucu bir film.Kafayı "cân düşmânı" Türklere takmış bir bunak nine de filmin komikliklerinden.

Anlayamadığım şeyler ise bu film ile,özel olarak da bunak ninenin Türk düşmânlığıyla ilgili olarak posta kutuma doluşan elektronik "meyiller"...

Aralarında,filmi,"Ah keşke görmez olaymış",bir görmüş ki,sonrasında geceler boyu ağlamış,"Bu çağda bu düşmânlık niyeymiş" türünden yazan ve hâlen Amerika'nın kaymak okullarında eğitim gören genç kızlarımız var..."Bakın Rum lobisi kendi propagandasını nasıl da içten içe yapıp Türk düşmânlığı yayıyor" diyebilen;işi gücü,evi barkı,hâli vakti yerinde,kellifelli Türk-Amerikalı beylerimiz var.Var da var.

Nasıl oluyor da oluyor,İngilizce bildiğine inandığım,"akıllı fikirli" olacağını düşündüğüm birileri çıkıp böyle basit bir filmi anlayamıyor,filmin ti'ye aldığı şeyleri Türklere hakaret sayıp ciddi ciddi rencide olabiliyor,öfkelenebiliyor,iki gözü iki çeşme ağlayabiliyor?

Nasıl bir tür Türklük bu?

Belki de,birkaç ay önce,Amerikan gazetelerindeki banka ilânlarında boy gösteren,sahibinin sevgilisi,harika köpekçiğin boynundaki tasmada "Turk" (İngilizcede özel bir isim ve aynı zamanda "Türk" anlamında) yazılı olmasının,Türk halkını rencide edeceğini ânında kavrayıveren,reklam sahibi şirkete hemen uyarı mektubu yazan ve bir güzel "özür" dileterek köpekçiğin kariyerine son verdirten atiklikteki,saygın bir Türk-Amerikalı hukûkçununkine paralel bir Türklük.

Oysa benim,galiba çok sayıda Türkün takdirini toplayan bu girişime de,kafam basmamıştı.Hattâ duyunca,pek bir "uzaylı" hissetmiştim kendimi.

Zirâ reklamları ilk gördüğümde,onlardan birine isim verme ayrıcalığını da tatmış bir karabaşsever olarak,"Turk" yazılı tasma bende tepki değil,sempati uyandırmıştı.İnsânın köpeğine ancak sevdiği,kendisine güzel şeyler çağrıştıran bir ismi vereceğindem emindim ya,hoşuma gitmişti."Vay siz nasıl bir köpeğe 'Türk' dersiniz k.poğulları" diye kabarmamıştım yâni.

Ha,bir de şu eşek meselesi var...

Daha önce de onlardan bahsetmiştim:ABD'nde,Demokratik Parti'nin simgesi eşek ile Cumhuriyetçi Parti'nin simgesi fil;kartona,tutkala,plastiğe bürünüp aylar boyu,rengarenk ve hepsi apayrı kişilikte heykelcikler hâlinde Washington'un dört yanını mesken tuttu.Büyükelçiliklerin olduğu,adı üstünde "Embassy Row" mahallesine de pek yayıldılar.Meselâ,Britanya Büyükelçiliği acar davranıp kapısının bir yanına fil,bir yanına eşek koydurttu ki iki partiye eşit mesafesini cümle âlem anlasın.

Ama,Allah akıl fikir versin,Washington Belediyesi bizim Türk Büyükelçiliği'nin önüne eşeğin birini getirip dikmesin mi?

Vay eşekler vay!

Neyse ki sonra anladılar hatalarını,eşeği karşı kaldırıma taşıyıp yerine kanatlı bir fil koydular ve pazar günü bize bu işi kıkır kıkır anlatan Türk-Amerikalı arkadaşımıza göre,bir tür Türkler de,rahat bir nefes aldı.

Doğrusu,gülüştük epey.Ne dersiniz,acaba damarımızı kesseler kırmızı beyaz akmayacak mı bizim?..

*Yasemin Çongar,Türküz haa,ona göre!,Milliyet Pazar,15 Aralık 2002,s.11.

https://www.milliyet.com.tr/pazar/turkuz-haa-ona-gore-5195220

Aklını soğanla yiyenler/Emre Aköz*

Herhangi bir konuyu,Türklerle tartışmak mümkün değildir.Çünkü analitik bir zihinleri yoktur.

Nesnel olmaları mümkün değildir.

İşin içine mutlaka zevkleri,duyguları,yerel kültürü katarlar.

Geçenlerde hararetle tartışılan "menemen yemeği soğanlı mı olur,soğansız mı?" olayında tam da buna şâhit olduk.Tartışma geldi "ben böyle severim"e dayandı.

Hâlbuki sevmek-sevmemek ayrı bir konu.Zevk meselesi.Peki olayın özü nedir?

Önünüze gelen yemeğe,menemen demeniz için,yumurta,domates,yeşilbiber ve yağ ile yapılmış olması yeterlidir.

"Efendim menemen soğanlı olur" iddiası saçmalıktır.Çünkü soğanlı da olur,peynirli veya sucuklu da olur.Ancak yemeğin temeli,esası,"olmazsa olmaz şekli" yukarıda anlattığım gibidir.Diğerleri çeşitlemedir.Yöre kültürüne veya zevke dayanır.Soğan,menemenin ayrılmaz parçası değildir.

Benim tercihim,eğer kahvaltıda yiyeceksem,menemeni soğansız yapmaktır.Erken kalkarım,sabahın köründe soğan yemek istemem.

Ama pastırmalı veya sucuklu olabilir.

Buna karşılık öğle yemeğinde soğanlı menemene bayılırım.Gâyet lezzetli olur.Denememiş olanlara tavsiye ederim.Ancak bunlar benim tercihimdir,zevkimdir.

Doğrusunun bu olduğunu asla iddia etmem.

Özetleyelim:

Menemenin esası,olmazsa olmazı soğansızdır.Tabiî aynı zamanda pastırmasızdır veya peynirsizdir.

Siz damak tadınıza göre,soğan veya başka malzemeler katabilirsiniz.

Hepsi pek lezzetlidir.

Not 1:Arşivde Osmanlı belgelerini okuyarak ciddi yemek târihi yazan çok az târihçimiz var.Menemen yemeğinin izini sürseler ne güzel olur.

Böylece öğrenebiliriz:Menemenin adı Menemen kasabasından mı geliyor?Köken olarak Rum yemeği mi? (Selanik'te Menemeni semti var meselâ.) Yoksa kelimenin aslı,bazılarının iddia ettiği gibi "melemen" mi?

Not 2:Kimine göre menemen köylü yemeğidir,dolayısıyla soğanlıdır.

Bu iddia doğru olamaz.Çünkü domatesin anavatanı Amerika...Önce Avrupa'ya ve 1700'lü yıllarda Osmanlı'ya geldi.Dolayısıyla Avrupa ile ilişkileri daha fazla olan Levantenlerin ve Rumların,dolayısıyla şehirlilerin yemeği olma ihtimâli çok daha yüksek.Bunların hepsi araştırmaya değer konulardır.

Not 3:Kültür Bakanlığı açıklama yaptı;yöresel yemek kültürlerine bakarak,"Soğanlı da olur,soğansız da" dedi.Kardeşim,onu biz de biliyoruz.

Sen kökenini saptayabiliyor musun;ondan haber ver...

*Emre Aköz,Aklını soğanla yiyenler,Sabah,8 Eylül 2018.

https://www.sabah.com.tr/yazarlar/cumartesi/akoz/2018/09/08/aklini-soganla-yiyenler

Bebek'teki sapık,Türk çıkmayaydı iyiydi.../Melih Altınok*

Dün [31 Mayıs 2022] Bebek Sahili'nde bir adam ve kadın güpegündüz s.ks yaparken kaydedilmişlerdi.

Görüntüleri elden ele yayan "yurttan sesler korosu" çok emindi...Ya Suriyeliydi bunlar ya da Afgan.

Yabancılar gelmeden önce Taksim'e kravatsız çıkmayan,trafikte centilmen,sokakta beyefendi,mutfakta aşçı Türk erkeği olacak değildi ya bu ayı!

Derken Emniyet bu kişileri yakaladıklarını açıklamasın mı?

Ne yazık ki sapık adam Türk'tü.

"Özgür K." isimli biri...Birkaç ay önce Bodrum'da da benzer bir sebepten gözaltına alınmış...Çocuk istismârından polise mukavemete kadar 21 ayrı suçtan sabıkası olan bir kriminal.

Kadının ismi ise aynı suçlardan sabıkalı "Carmen Maria T."

Peki sonra ne oldu?

Bu yalanı adıyla sanıyla yayan,turizm sezonu öncesi ülkedeki turistler de dâhil yabancıları,özellikle de "esmer" olanlarını hedef gösterenler "bir kuru pardon" dediler mi?

Deseler ne olacak?

Hayat pahalılığından,muhalefetin pompaladığı umutsuzluktan bunalan,"düşmânını" arayan kitlelere "ya tutarsa" diye çaldıkları yabancı düşmânlığı mayası tutuyor...

Çünkü her gün yalan banyosu yaptırılan insâncıklar artık doğrusuna yanlışına aldırmadan kendisini tatmin edeni "satın alıyor".

Sonra da Rize'de,Ümit Özdağ'ın tehcir vaadiyle kurduğu partisinin bir sempatizanı,silâhla biri Afgan işçiyi öldürüyor,ikisini yaralıyor...

Antep'te 70 yaşında,engelli bir kadın,f.huşa teşvik de dâhil dokuz ayrı suçtan kaydı bulunan bir insânsı tarafından "Suriyeli bir çocuk hırsızı sanılarak" tekme tokat dövülüyor...Diğerleri de kameraya alıyor.

Farkındayım,liberalinden solcusuna özgürlükçülükten herkesin sınıfta kaldığı pandemide olduğu gibi sığınmacılar meselesinde de popülist dalga çok güçlü.Ciddi ciddi "tehcir" teklif edenlere "sağduyu" diyen bile linç ediliyor.

Ama şimdi değilse ne zaman?

Siyâset ve medya çözüme değil kaosa çıkacak bu tehlikeli gidişata karşı "ilkesel" tavır almalı.

Târih affetmez.

(...)

*Melih Altınok,Bebek'teki sapık,Türk çıkmayaydı iyiydi...,Sabah,1 Haziran 2022.

https://www.sabah.com.tr/yazarlar/melihaltinok/2022/06/01/bebekteki-sapik-turk-cikmayaydi-iyiydi