Alaturka Apartheid rejimi!/Mehmet Y. Yılmaz*

Irksal ayrımcılığın kurumsallaşmış rejimi anlamına gelen "Apartheid",icât edildiği Güney Afrika'da terkedildi ancak Türkiye'de ayrımcılık,muhâlif kişileri ve kitleleri ötekileştirip,ezmek üzerinden devletin her kademesinde kendine göre bir karşılık buluyor.Yakında bu rejimin de bir ismi konacaktır elbette ama şimdilik şöyle diyebiliriz:Alaturka Apartheid rejimi! "Apartheid" kelimesi Güney Afrika'da yaygın olarak kullanılan Afrikaans dilinde "ayrı olmak" anlamına geliyor.

Siyâset biliminde,bir ırksal grubun diğer bir ırksal grup üzerinde kurduğu kurumsallaşmış baskı ve tahakküm rejimini tanımlar.

İcât edildiği Güney Afrika'da terkedileli çok oldu ama hâlen İsrail'de elle tutulur bir şekilde hayâtta.İsrail yasaları,Filistinlilere,"Yahudi olmayan Arap" statüsüyle tanımlanan aşağı ve ayrı bir grup olarak muâmele ediyor.

Türkiye'nin tek adam rejimi de yasal olarak kurumları oluşmamış olsa da uygulamadaki tutumuyla Apartheid rejimi ile "yakın akraba" sınıfında konumlanabilir.

Türkiye'de sözkonusu olan ayrımcılık,ırk ya da dinî inançlar temelinde kurumsallaşmış bir ayrımcılık değil.

Alaturka Apartheid rejimi,muhâlif kişileri ve kitleleri ötekileştirip,ezmek üzerine kurulu.

Son örneğini bu hafta yaşadık.

Pazartesi günü gözü dönmüş bir grup İstiklâl Caddesi'nde bir linç eylemi gerçekleştirecekti. Bu eylem,polisin izni ve gözetimi altında yapıldı.

Öldürmekten,yakmaktan söz eden,vatandaşın mâlına zarar veren bu kitleye polis müdâhale etmedi,gözaltına alınan olmadı.

Polis bunlara o kadar kibâr davrandı ki İçişleri Bakanı ricâcı oldu,"lütfen" bile dedi.

Aynı polis bu eylemden iki gün önce Yoğurtçu Parkı'nda TİP'nin kimseye zarar vermeyi amaçlamayan açık hava toplantısını dağıttı,parti üyelerini ve yöneticilerini ters kelepçeyle gözaltına aldı. Aynı polis,Ortaköy'de "LGBTİQ+ onur haftası" için toplananlara da saldırdı,copladı,gözaltına alınanlar oldu.

Türkiye'de toplantı ve gösteri yürüyüşü yapmak izin almayı gerektirmeyen anayasal bir hak.Bu hakkın sınırlanmasının bir tek meşrû nedeni var:Toplantıyı düzenleyenler çevreye zarar vermeye yönelik davranışlarda bulunurlarsa...

Alaturka Apartheid rejimi altında yaşadığımız için tersi oluyor:Barışçıl gösteri yapanları polis engelliyor,dövüyor,gözaltına alıyor.Buna karşın mâla,mülke zarar veren,ele geçirdiklerini linç etmeye odaklanmış bir grubun gösterisini izlemekle yetiniyor,kimseyi gözaltına almadığı gibi dağıtmak için harekete de geçmiyor. Kâğıt üzerinde kurumsallaşmış bir rejim değil bu ancak fiilen uygulamada ve sonuçlarını her gün yaşıyoruz.

Ancak KHK yöntemiyle mesleğini yapmasına engel olunanlar açısından bakarsanız Apartheid kurumsallaşmış bir uygulama.

Aleyhine verilmiş bir mahkeme kararı olmayan vatandaşlar,idârî bir emirle mesleklerinden atılıyorlar ve başka yerde çalışıp,hayâtlarını sürdürebilmeleri de engelleniyor.

Henüz eski Güney Afrika ya da günümüzdeki İsrail gibi bir ırklar hiyerarşisi oluşmuş değil ama ayrımcılık devletin her kademesinde kendine göre bir karşılık buluyor.

Akademik kariyer yapabilmekten tutun da kamu kesiminde işe girmeye,kamu kesiminde terfi etmeye kadar geçerli olan bir ayrımcılık var.

Sadece orada değil,iktidârın hoşuna gitmeyen bir sosyal medya mesajı yayınlamak bile bir oyuncunun ömür boyu TRT dizilerinde rol alamaması ya da oynamakta olduğu diziden çıkarılması sonucunu yaratabiliyor.

İktidârın eski belediye başkanlarının sayıları düzinelere varan yolsuzluk dosyalarına hiçbir savcı elini sürmüyor.

Ama muhâlefet partilerinden birinin belediye başkanıysanız yukarıdan gelen bir kaş göz işâreti bile hapsi boylamanıza neden olabiliyor.

Anayasa'ya göre herkes kânûnlar önünde eşit görünüyor ama bazıları herkesten daha eşit. Kendilerini bir vesâyet kurumu olarak görüyorlar,vatandaşların neyi izleyebileceğine,neyi izleyemeyeceğine,neyi ne kadar eleştirebileceğine,neyi okuyabileceğine kendileri karâr vermek istiyor.

Hattâ Ankara'da bir "odak" var,o odak seçimle göreve gelmiş belediye başkanlarının yerine devlet memûru bile tayin edebiliyor.

Yozgat'taki Türk'ün oyuyla,Diyarbakır'daki Kürt'ün oyunun eşit görülmediği,ikincisinin seçimlerinin kolayca geçersiz sayılabildiği bir düzen bu.

Yakında bu rejimin de bir ismi konacaktır elbette ama şimdilik alaturka Apartheid rejimi tanımı işimizi görecek gibi görünüyor... *Mehmet Y. Yılmaz,Alaturka Apartheid rejimi!,T24,4 Temmuz 2025. https://t24.com.tr/yazarlar/mehmet-y-yilmaz/alaturka-apartheid-rejimi,50563