Ruşen Çakır'ın Abdurrahim Semavi ile Kürt açılımı görüşmesi/Prof. Dr. Taner Akçam*

Ruşen Çakır çok başarılı bir gazetecilik örneği verdi.Kendisini,"Kürt açılımı" sürecinin bir parçası olarak tanımlayan Abdurrahim Semavi ile konuştu.Semavi "çözüm süreci"ne ilişkin çok önemli açıklamalarda bulunuyor.Söylediklerine inanmayabilir,hattâ Semavi'nin yalan söylediği veyâ palavra attığı iddiâlarında da bulunabilirsiniz.Bu hak bâkî...Ama aksini söyleyecek olanların bizimle kendi bildiklerini paylaşma zorunluluğu var. Bir de bilinmesi gereken bir olgu daha var:Abdurrahim Semavi,daha ortada hiç ama hiçbir şey yokken,2023 Mayıs-Haziran aylarında,Abdullah Öcalan Aralık veya Ocak'ta çağrı yapacak ve PKK'yi silâh bırakmaya ve kendisini lağvetmeye çağıracak bilgisini paylaşmıştı.Ayrıca yine PKK'nin ve YPG'nin dağılarak,Irak ve Suriye'deki yapılara entegre edileceğini de açıklamıştı.Bugüne kadar yaşanan tüm gelişmeler,Semavi'nin 2023 Mayıs-Haziran aylarında yaptığı açıklamalar doğrultusunda gelişti. Benim bu görüşmeden anladığım ve önemli bulduğum için öne çıkartmak istediğim husûslar şunlar: -Süreç,2023 seçimleri sonrası Haziran'da başlamış.Yâni Hamas saldırısı ile illiyet bağlantısı yok.Amaç "Yeni Türkiye yüzyılı"nı yaratmak!Bana göre bu çok önemli bir bilgi.Her şeyin,Hamas saldırısı sonrası değişen dengelerin ürünü olarak ortaya çıktığı gözlemi doğru değil.Ortada birbirine paralel giden farklı dinamikler sözkonusu.
-Bu girişimin en önemli özelliği,2010 sürecinin başarısızlıkla sonuçlanmasından ders çıkartılmış olmasıdır.Geçmişe yönelik iki temel eksiklik tespit edilmiş.Birincisi,Bahçeli'nin iknâ edilmemiş olması ve ikincisi,devletin Öcalan'a istediği inisiyatifi vermemiş olması...Bu sürece bunlar giderilerek başlanmış.
-Bahçeli ile Erdoğan arasında herhangi bir fikir ayrılığı veyâ davranış farklılığı yoktur.Devlet bir bütün olarak hareket etmektedir.Bu bilgi,bu siyâsetçilerin arasında farklar olduğunu savunan benim gibiler için önemli sayılmalı.
-Sürecin en temel unsuru,devlet ile Öcalan'ın karşılıklı tam güven ilişkisi içinde olmasıdır.Devlet,Öcalan'ın ne ayrı devlet ne de herhangi bir özel idârî veyâ kültürel yapı istemediğine iknâdır.
-PKK tüm irâdesini Öcalan'a teslim ettiği için kendi kendisinin esiri olmuştur ve sürece itirâz şansı kalmamıştır.Artık irâdelerini teslim ettikleri önderlerinin söylediklerini yapma dışında hiçbir alternatifleri yoktur.
-Öcalan,Haziran sonunda Meclis'te konuşma yapabilir.Bunun için belki bazı yasal düzenleme gerekebilir ama 28 Haziran bu konuda verilen târihtir.
-Türkiye dışındaki Kürtlerin de katılımıyla bir Kürt Meclisi kurulacaktır.Ayrıca,Bahçeli'nin önerdiği Meclis Komisyonu da faâliyete geçecek ve hukûkî çerçeve bu komisyon üzerinden oluşturulacaktır.
-PKK önderliğinin de Türkiye'ye getirilmesi ve Öcalan'la aynı mekânlarda bulunmalarının çalışmaları yapılıyor.Görüşmeler henüz sonuçlanmamıştır.
-Ana konu,Kürt meselesinin birey hakları temelinde çözülecek olmasıdır.Suriye'de ve Türkiye'de benzeri adımlar atılacaktır.Kolektif hak (idârî,kültürel özerklik,vb.) değil ama birey temelli ana dil hakkı gibi husûslar çözülecektir.Valilerin seçimle gelmesi,seçenekler arasındadır.
-Mazlum Abdi,Türkiye'ye gidip gelmektedir.
Abdurrahim Semavi,başka konuşmalarında silâhların nerelerde ve nasıl teslim edileceğinin de plânlanmış olduğunu ve bunların gerçekleşmekte olduğunu söylemişti.Değindiği bir başka husûs da Öcalan'ın 28 milyar dolar civârında bir serveti kontrol etmekte olduğu idi.Ve bu paranın Türkiye'ye getirilmesinin plânlandığı idi.Paranın bir kısmının,savaşın açtığı yaraların sarılmasına harcanacağı,verdiği diğer bir bilgi idi. Bunlar,görüşmeden benim çıkarttıklarım.Sizler başka şeyler de okuyabilir,başka husûsları öne çıkartabilirsiniz!Dediğim gibi,elbette "söylenenler doğru değil" veyâ "Semavi Bey yalan söylüyor",vb. diyebilirsiniz.Buna elbette hakkınız var!Ama bunu diyenler de kendi kanaâtlerini açıklarlar ve bizler biraz aydınlanmış oluruz.

Benim gördüğüm,ortada "süreç" olarak adlandırılsa bile,yaşanan;devlet ve Öcalan'ın tüm detaylarında anlaştığı bir plânın adım adım uygulamasıdır.Her şey bir plâna göre yapılıyor ve gözüken,bunu etkileyecek başka aktör veyâ faktör de ortada gözükmüyor.

En çarpıcı,en dikkat çeken husûs;PKK çevresinin tüm irâdesini devlete ve onun Öcalan ile yaptığı anlaşmaya teslim etmiş olmasıdır.

Devletin,özellikle de seçimler sırasında bunu PKK'nin yenilgisi olarak pazarlama ihtimâli oldukça kuvvetli.Bu iddiâya itirâz etmek zordur;çünkü PKK "şu hakkı kazandık" diyecek bir durumda değil,çünkü taraf değil.PKK'nin ana söylemi,"Önderimize güveniyoruz,artık o devletle görüşmesinden neyi alırsa biz ona râzıyız" olmaktadır.Bunu,bir "görüşme süreci" yaşanmıyor ama bir "lütuf süreci" yaşanıyor olarak tanımlayabiliriz.Her şey devletin lütfuna bırakılmış durumda.Devlet her ân vazgeçebilir ve buna karşı söylenecek çok fazla bir şey de yok. En zor durumda olanlar ise "Kürtlerin haklarını savundukları","bağımsız gazetecilik" yaptıklarını iddiâ edenler.Ortada olanları nasıl yalayıp yutacakları kendilerinin sorunu...Tıpkı Tayyip Erdoğan gazetecileri gibi onların da görevi,gelen haberleri paketleyip Kürt halkına sunmak...

Daha önce çok yazdım:Ben,silâhlı mücâdelenin sona ermesini ve PKK'nin kendisini lağvetmesini,Türkiye insânına verilmiş en büyük hediye olarak telâkki etmekteyim.Çünkü bu,Kürt sivil toplumunun önünü açacak büyük dinamiklerin oluşmasına imkân sağlayacaktır.Kürt topluluğu,PKK içinde kuvvetli bir eğilim olmakla birlikte onun çok dışına ve ötesine taşan bir varlıktır.Onun kendisini serbestçe ifâde edebilme özgürlüğüne kavuşacak olması büyük bir kazançtır. Hattâ şu tez bile ileri sürülebilir:Eğer silâhlı mücâdele dönemi olmasaydı,Kürt sivil toplumu bugün olduğundan çok daha ileride bir yerde olabilecekti.Onca yıla yazık oldu!Bu tez doğru olabilir mi?Sınama şansına sahip değiliz.Devlet de PKK de gelinen noktayı kendi başarıları olarak sunacaklar,bu kesin.

Ama bir şey daha kesin:Bu devlet ve bu PKK bana büyük bir özür borçlular.Konuyu kişiselleştirdim ama konunun benimle alâkası çok az.Benim yaşadıklarım,Kürt insânının bu süreçte yaşadıklarının binde biri bile değil.Ama Kürt topluluklarının yaşadıklarını iliklerime kadar hissediyorum.Yaşanmış acıları konuşmadan toplumsal barış asla gerçekleşmez.Özür borcu meselesi ayrı bir yazı konusu olsun!.. *Prof. Dr. Taner Akçam,Ruşen Çakır'ın Abdurrahim Semavi ile Kürt açılımı görüşmesi,Medyascope,25 Mayıs 2025. https://medyascope.tv/2025/05/25/taner-akcam-yazdi-rusen-cakirin-abdurrahim-semavi-ile-soylesisi/