"Kürt sorununa barışçıl bir çözüm bulmak mümkün mü?"/Prof. Dr. Ruben Safrastyan*

MHP Genel Başkanı Devlet Bahçeli'nin 22 Ekim'de Abdullah Öcalan'ın tahliye edilip,örgütü lağvetmesi koşuluyla,"Umut hakkı için başvurması ve TBMM'nde DEM Parti Grup Toplantısı'nda konuşması" için çağrı yapması,Türkiye'de büyük yankı uyandırdı.

Ermeni Haber Ajansı,konuyu Ermenistan Millî Bilimler Akademisi akademisyenlerinden Türkolog Prof. Ruben Safrastyan ile görüştü. -Sayın Safrastyan,Türkiye'nin aşırı sağcı Milliyetçi Hareket Partisi'nin lideri geçen yıl,o ülkede terör örgütü olarak kabul edilen Kürdistan İşçi Partisi'nin (PKK) kurucusu ve lideri Abdullah Öcalan üzerindeki tecridin kaldırılması için çağrıda bulunmuştu.Ancak "TBMM'nde DEM Parti grubunda PKK'yi lağvetmesi çağrısı yapma" şartıyla.Bahçeli neden böyle bir çağrıda bulunmaya karar verdi?

Bu çok önemli bir soru.Soru şu:Şimdiki Türkiye acaba dünyâdaki konumunu ve itibârını artırma çabasında mı,en önemli iç sorunu olan Kürt sorununu çözebilir mi?Bu konu yıllardır özellikle Suriye'de dış politika diline de yansımıştır.Türk devletinin karşı karşıya olduğu mesele şu:Kürt sorununa barışçıl bir çözüm bulmak mümkün müdür?

Devlet Bahçeli'nin geçen yılın Ekim ayında yaptığı çağrının,aslında Türk elitinin Kürt sorununun çözümüne yönelik yeni bir süreci başlatma girişimi olarak algılanması gerektiğini düşünüyorum.Özellikle Erdoğan döneminde Türk yönetiminin bazı girişimleri oldu ancak sonuç alamadı.Şimdi bir başka girişimin daha yapıldığını görüyoruz.Devlet Bahçeli de Türk elitinin en etkili isimlerinden biri ve partisi de iktidar koalisyonu üyesi.Bu meselenin barışçıl yollarla çözülmesi için çaba sarfediliyor.

Bahçeli'nin bu açıklaması ilk etapta hem Türk hem de Kürt çevrelerinde net bir şekilde karşılanmadı.Ama bu süreç özünde devam etti.Şunu da söyleyelim ki,artık o sorunun çözümünde gelinen aşama oldukça belirgindir.Özellikle Kürt yanlısı parti yetkilileri Öcalan'la görüştü. -Öcalan'ın yakın bir gelecekte parti mensûplarına ve Kürt halkına seslenerek silâh bırakma çağrısı yapacağı yönünde haberler dolaşıyor.Bunu gerçekçi buluyor musunuz?

Şu sonuca vardılar:Öcalan'ın 15 Şubat'ta başta Kürdistan İşçi Partisi olmak üzere Kürt çevrelerine,Kürt sorununun barışçıl çözümü yönünde çağrı yapması bekleniyor.Öcalan'dan daha yumuşak bir açıklama gelecektir ama esâs olan Türkiye'de Kürt sorununun barışçıl bir şekilde çözülmesidir.

-Öcalan'ın olası çağrısı Suriye Kürtleri arasında nasıl bir karşılık bulacak?

Artık bu konu Suriye'de günlük siyâsî bir mesele hâline geldi.Hâlen Suriye'nin kuzeyinde varlığını sürdüren Kürt PKK'nin de kendi silâhlı birlikleri bulunuyor.Türk makâmları,bu birliklerin PKK'nin "silâhlı birliklerinin bir parçası olduğunu" belirtiyor.

Hattâ bu yılın başlarında Suriye Başbakanı'nın bir açıklama yapıp Suriye'deki Kürt güçlerinin resmen silâhsızlandırılmasını isteyebileceği yönünde söylentiler bile vardı.Ancak öyle olmadı.Çok ilginç,neden?Amerikalıların burada rollerini oynadıklarını düşünüyorum.

Öte yandan Amerikalıların son olaylarla bağlantılı olarak Suriye'deki silâhlı kuvvetlerinin sayısını neredeyse iki katına çıkardığı biliniyor (900'den 2 bine).

Amerikalıların silâh taşıdığı ve bunları Kürt silâhlı birliklerine dağıttığı yönünde bilgiler var.Bana göre Suriye makâmlarının resmî ültimatomu ABD'nin baskısı nedeniyle gerçekleşmedi.Hem Türk yetkililer hem de mevcût Suriye yönetimi,özellikle de yeni Suriye Savunma Bakanı,son dönemde yaptıkları açıklamalarda Kürt güçlerinin silâhsızlanma zamanının yaklaştığını duyurdular.Yapmadıkları takdirde zorla yaptırılacak.Ve bunlar sadece açıklamalar değil,Suriye'de Türkiye yanlısı silâhlı gruplarla yerel Kürtler arasında yerel çatışmalara dâir çok sayıda bilgi var.

Kürtlerin silâhsızlandırılmasına ilişkin ültimatomun Şubat ayında gerçekleşmesi bekleniyor.Türk yetkililerin Öcalan'ın açıklamalarıyla bir senkronizasyon sağlamak için her şeyi yapacaklarını düşünüyorum.Öcalan'ın açıklamasının ise Şubat ayında yapılması bekleniyor... *Prof. Dr. Ruben Safrastyan,"Kürt sorununa barışçıl bir çözüm bulmak mümkün mü?",Ermeni Haber Ajansı,24 Ocak 2025. https://www.ermenihaber.am/tr/news/2025/01/24/K%C3%BCrt-PKK-%C3%96calan-T%C3%BCrkiye-Suriye-Safrastyan/295693