Aklını soğanla yiyenler/Emre Aköz*

Herhangi bir konuyu,Türklerle tartışmak mümkün değildir.Çünkü analitik bir zihinleri yoktur.

Nesnel olmaları mümkün değildir.

İşin içine mutlaka zevkleri,duyguları,yerel kültürü katarlar.

Geçenlerde hararetle tartışılan "menemen yemeği soğanlı mı olur,soğansız mı?" olayında tam da buna şâhit olduk.Tartışma geldi "ben böyle severim"e dayandı.

Hâlbuki sevmek-sevmemek ayrı bir konu.Zevk meselesi.Peki olayın özü nedir?

Önünüze gelen yemeğe,menemen demeniz için,yumurta,domates,yeşilbiber ve yağ ile yapılmış olması yeterlidir.

"Efendim menemen soğanlı olur" iddiası saçmalıktır.Çünkü soğanlı da olur,peynirli veya sucuklu da olur.Ancak yemeğin temeli,esası,"olmazsa olmaz şekli" yukarıda anlattığım gibidir.Diğerleri çeşitlemedir.Yöre kültürüne veya zevke dayanır.Soğan,menemenin ayrılmaz parçası değildir.

Benim tercihim,eğer kahvaltıda yiyeceksem,menemeni soğansız yapmaktır.Erken kalkarım,sabahın köründe soğan yemek istemem.

Ama pastırmalı veya sucuklu olabilir.

Buna karşılık öğle yemeğinde soğanlı menemene bayılırım.Gâyet lezzetli olur.Denememiş olanlara tavsiye ederim.Ancak bunlar benim tercihimdir,zevkimdir.

Doğrusunun bu olduğunu asla iddia etmem.

Özetleyelim:

Menemenin esası,olmazsa olmazı soğansızdır.Tabiî aynı zamanda pastırmasızdır veya peynirsizdir.

Siz damak tadınıza göre,soğan veya başka malzemeler katabilirsiniz.

Hepsi pek lezzetlidir.

Not 1:Arşivde Osmanlı belgelerini okuyarak ciddi yemek târihi yazan çok az târihçimiz var.Menemen yemeğinin izini sürseler ne güzel olur.

Böylece öğrenebiliriz:Menemenin adı Menemen kasabasından mı geliyor?Köken olarak Rum yemeği mi? (Selanik'te Menemeni semti var meselâ.) Yoksa kelimenin aslı,bazılarının iddia ettiği gibi "melemen" mi?

Not 2:Kimine göre menemen köylü yemeğidir,dolayısıyla soğanlıdır.

Bu iddia doğru olamaz.Çünkü domatesin anavatanı Amerika...Önce Avrupa'ya ve 1700'lü yıllarda Osmanlı'ya geldi.Dolayısıyla Avrupa ile ilişkileri daha fazla olan Levantenlerin ve Rumların,dolayısıyla şehirlilerin yemeği olma ihtimâli çok daha yüksek.Bunların hepsi araştırmaya değer konulardır.

Not 3:Kültür Bakanlığı açıklama yaptı;yöresel yemek kültürlerine bakarak,"Soğanlı da olur,soğansız da" dedi.Kardeşim,onu biz de biliyoruz.

Sen kökenini saptayabiliyor musun;ondan haber ver...

*Emre Aköz,Aklını soğanla yiyenler,Sabah,8 Eylül 2018.

https://www.sabah.com.tr/yazarlar/cumartesi/akoz/2018/09/08/aklini-soganla-yiyenler