20 Mayıs 2014 Salı

İsrail'in tek çıkış yolu:iki devletli çözüm/Prof.John Mearsheimer*

ABD'ndeki İsrail Lobisi hakkında yazdığı kitapla tartışmaların odağında kalan Washington Üniversitesi öğretim üyesi John Mearsheimer:"İsrail ile ABD'nin her konuda ortak menfaatleri olduğu algısı yanlış.İsrail Lobisi ABD dış politikasını manipüle ediyor.Hem ABD'ne hem de İsrail'e zarar veriyor."

Fikir ve ifade özgürlüğü konusunda dünyaya örnek gösterilmesine rağmen ABD'nde de tartışılması kolay olmayan bazı konular vardır.Bunların başında ABD'nin İsrail'le ilişkileri ve İsrail'e verdiği destek gelir.

İsrail'in politikalarını,ABD'nin İsrail'le ilişkilerini eleştirel bir tavırla ele alan entelektüellerin işi zordur.Bunun nedeni ABD'nde bulunan ve eli her yere uzanan İsrail Lobisi'dir.2000'li yıllara kadar,İsrail Lobisi müstakil bir araştırmaya konu olmamıştı.Bu eksikliğin farkına varan ve her ikisi de Chicago Üniversitesi öğretim üyesi olan iki akademisyen John Mearsheimer ve Stephen Walt,"İsrail Lobisi ve ABD Dış Politikası" adlı bir makale yazdılar.Çeşitli tartışmaların ardından makale 2007 yılında aynı adla kitaplaştı.Ve kıyamet koptu.İsrail Lobisi,Mearsheimer ve Walt'ı itibarsızlatırmak ve karalamak için kampanya başlattı.Çeşitli üniversite ve şirketlerdeki konuşmalarını iptal ettirdiler;kitap eklerinde çalışmanın anti-Semitik ve İsrail düşmanı olduğuna dair eleştiriler yazdırdılar.Her şeye rağmen kitap çok satanlar arasına girmeyi başardı.Kitabın iki yazarından biri olan Prof.Dr. John Mearsheimer geçtiğimiz günlerde Koç Üniversitesi'nin davetlisi olarak Türkiye'deydi.

-İsrail Lobisi hakkında çalışmaya nasıl karar verdiniz?

11 Eylül Saldırısı'ndan sonra ABD'ndeki herkes "Bizden niye nefret ediyorlar?" sorusunu soruyordu.Stephen Walt ve ben bu konuyu tartıştık.Gördük ki Arap ve İslam dünyasındaki insanların ABD'ne karşı öfkeli olmalarının nedenlerinden biri bizim,İsrail'in Filistinlilere yönelik zalim politikalarını desteklediğini düşünmeleriydi.Ve yine gördük ki ABD'nin İsrail'i destekleme nedeni İsrail Lobisi'dir.Birileri bu konuyu ele almalıydı.Çalışmamızı yaparken farkettiğimiz şeylerden biri de yaklaşmakta olan Irak Savaşı'yla İsrail Lobisi arasındaki ilişki oldu.Lobi,ABD'ni Irak'a müdahale etmesi için zorluyordu.Bunu da eleştirdik.

-Kitabınızda ABD ve İsrail'in menfaatlerinin aslında bir ve aynı olmadığını anlattınız...

Dünyada iki ülke yoktur ki çıkarları bütünüyle aynı olsun.Bu gerçek ABD-İsrail ilişkileri için de geçerli.Menfaatlerin özdeş olduğu savı bir yanılsama ve yanıltmacadır.Doğal olarak ABD'nin ve İsrail'in çıkarları çatışabilir.

-Mesela?

Günümüzün en önemli meselesi Filistin'dir.İsrailliler kendilerini büyük İsrail'i kurmaya adamışlar.İşgal ettikleri alanları kolonileştiriyorlar.Bu gidişle ırkçı bir devlet kuracaklar.Bu ABD'nin çıkarına değil.1967'den beri bütün ABD başkanları İsrail'in işgal ettiği bölgelere yerleşim yerleri yapmasına karşı çıktı.Buna rağmen İsrailliler tam tersini düşünüyor.

-Son dönemde hava İsrail'in aleyhine değişiyor mu?

Obama durumu anlıyor;tıpkı baba ve oğul Bush'ların ve Clinton'ın anladığı gibi.İsrail'in Filistinlilere yaptıkları ABD'ne felaket getiriyor.Bu yüzden İsrail'e baskı yaparak Filistinliler konusundaki tutumunu değiştirmeye çalışıyorlar.Filistinlerin kendi devletine sahip olmasını istiyorlar.Ama her defasında başarısız oluyorlar.

-Niye?

Lobi yüzünden.

-İsrail Lobisi çok mu güçlü?

Çok,yetersiz bir kelime olur.Önemli ve dikkate şayan bir güce sahip.

İki Farklı Lobi Var

-Türk lobisi nasıl?

Formel anlamda bir Türk lobisi yok.Daha doğrusu şöyle diyelim.İki tür lobi var.Bunlardan biri ABD vatandaşlarından oluşuyor.Sözgelimi İsrail Lobisi,Amerikan vatandaşı Yahudilerinden ve Siyonist Hristiyanlardan oluşuyor.Bütün Amerikan Yahudileri bu lobinin bir parçası değil.Ama eninde sonunda bunlar Amerikalı.Türklere ve diğer yabancı ülkelere gelirsek...Bunlar Washington'a gidiyor,kendilerini temsil etmesi için halkla ilişkiler şirketleri kiralıyorlar.Bu ikisi aynı değil.

-Kitabınızda bu Lobi'nin aslında İsrail'e de zarar verdiği tezini işlemişsiniz.

İsrail,Güney Afrikalaşmaya doğru gidiyor ve böyle bir devleti yaşatmak hiçbir şart altında mümkün değil.2007'nin Kasım ayında Ehud Olmert "İki devletli bir çözüm olmazsa İsrail,Güney Afrika'dakine benzer bir durumla karşılaşacak.Bu da İsrail'in sonu olacak," dedi.İsrail için mantıklı olan Filistinlilere kendi devletlerini kurmaları için izin vermeleri ama Lobi bunu istemiyor.

-Obama'yı İsrail düşmanı ilan etmelerinin ve Romney'e yanaşmalarının nedeni de bu mu?

Onların argümanlarının aksine Obama,İsrail'in dostudur.Bu yüzden orada iki devletli bir çözüm üzerinde duruyor.Bu çözüm,İsrail'in,Filistinlilerin ve ABD'nin menfaatinedir.

İsrail Lobisi Bizi İtibarsızlaştırmaya Çalıştı

-Okuduğum kadarıyla Lobi kitabınız yayımlanınca sizin aleyhinizde bir linç kampanyası başlatmış...

Bizi karalamaya,itibarsızlaştırmaya ve marjinalleştirmeye çalıştılar.Çeşitli yerlerde konuşma yapmamızı engellediler,makalemiz hakkında olumsuz yorumlar çıkmasını sağladılar.

-Bu kadar zor mu İsrail'i eleştirmek?

İsrail'in politikalarını,ABD'nin İsrail'le ilişkilerini ya da ABD'ndeki İsrail Lobisi'ni eleştirdiğinizde sizi "anti-Semitist" olarak yaftalıyorlar.Eğer Yahudiyseniz,bu kez de sizi "aslını inkâr eden Yahudi" olarak etiketliyorlar.

-Bu bir tür entelektüel terör değil mi?

Bu yaftalama mantığı temel Amerikan değerlerine aykırı.Biz Amerikalılar,düşünce ve ifade özgürlüğüne inanırız.İnsanların her konudaki görüşlerini açık bir şekilde beyan edebilmeleri gerektiğine inanırız.Bir akademisyen olarak ABD'nin ve Türkiye'nin dış politikasını eleştirebileceğim de İsrail'inkini niye eleştiremeyeyim?ABD böyle bir ülke olamaz.Şu önemli tespiti yapmak gerekir:İsrail Lobisi çekirdek Amerikan değerlerini ihlal ediyor.

-Bu Lobi ABD'nin diğer ülkelerle mesela Türkiye ile ilişkilerini de manipüle ediyor mu?

ABD-Türkiye ilişkileri şu anda iyi durumda.Gerçek şu ki:İsrail ve Türkiye ilişkilerinin kötü olması,Türkiye-ABD ilikilerinin gerilemesine neden olmadı.

-Türkiye'deki peşin kabullerin dışında bir durum bu.Şaşırtıcı değil mi?

Bu sizi şaşırtmamalı.ABD'nin Türkiye'ye ihtiyacı var ve Türkiye ile ilişkilerinin kötü olmasını tolere edemez.Bir yandan Ortadoğu'daki faaliyetleri nedeniyle eleştirilirken diğer yandan Türkiye'yle sorunlar yaşamak istemez.İsrail Devleti,ABD-Türkiye ilişkilerinin tek belirleyeni olamaz.Ayrıca şöyle de bir nokta var:İsrail,Türkiye'yle ilişkilerinde eski güzel günlere dönmeyi istiyor.Problemi çözmek istiyor.Bu yüzden İsrail Lobisi,Washington'a baskı yaparak,onun da Türkiye'ye baskı yapmasını ve sorunların çözülmesini sağlamaya çalışıyor...

*Prof.John Mearsheimer,İsrail'in tek çıkış yolu:iki devletli çözüm,Röportaj:İbrahim Altay,Sabah,7 Ekim 2012.

http://www.sabah.com.tr/Pazar/2012/10/07/israilin-tek-cikis-yolu-iki-devletli-cozum
http://www.sabah.com.tr/Pazar/2012/10/07/israilin-tek-cikis-yolu-iki-devletli-cozum?paging=2

Hiç yorum yok:

Yorum Gönder