10 Kasım 2012 Cumartesi

Yasser Arafat/Cengiz Çandar

Çok az önder ya da siyaset adamı vardır ki,ismiyle davasının,hatta ismiyle ülkesinin adını eşanlamlı kılabilsin.Yasser Arafat,işte bu ender kişiliklerden biridir.Mr. Palestine (Bay Filistin) diye anılması bir rastlantı değildir.1948 yılında bir bölümünün üzerinde İsrail Devleti'nin kurulması,1967'de geri kalan topraklarının İsrail işgali altına girmesiyle haritadan silinen Filistin -bir kavram olarak- uluslararası bilinçte silinmez bir yer kazanmışsa,bunda,1969'dan başlayarak Filistin Kurtuluş Örgütü'nün dümenini eline geçirmiş olan Arafat'ın payı,hiç kuşkusuz,en büyüğüdür.

Arafat,ne Filistin mücadelesi içindeki daimi muhalifi Dr. George Habash'ın entelektüel çekiciliğine,ne iki numarası Khalil al-Wazir'in (Abu Jihad) kılı kırk yaran taktik plancılığına,ne birçok askeri yöneticinin askerlik bilimini kavrayışına,ne de 1936'daki büyük Filistin ayaklanmasının lideri Kudüs Müftüsü Haj Amin al-Husseini'nin dini otoritesine sahiptir.Ne Gamal Abdel Nasser'ın tüm Arap ulusunu ateşleyen etkisi,ne Suudi hanedanına siyasi ve diplomatik güç sağlayan petrol ve mali güç,ne Kral Hussein'in ardına aldığı otuz yılı aşkın devlet yöneticiliği deneyiminin avantajları onda vardır.Ancak,garip ve tanımı güç bir karizma,davasına sadakati,yol arkadaşlarından fersah fersah ötede bir hitabet gücü,geniş tarih ufku,şeytani bir zekâ,Tanrı vergisi sayılabilecek bir siyasi ve diplomatik feraset,en çetin,en zorlu,en riskli dönemeç noktalarında safların en önüne kendisini koyuverdiği büyük cesareti onu çeyrek yüzyıla yakın bir süredir,sadece Filistin ve Arap arenasının değil,tüm üçüncü dünyanın siyaset arenasının da en çarpıcı siyasi kişiliklerinden biri haline getirmiştir.

Binbir badireden geçmesi ona efsanevi bir kimlik kazandırdığı gibi,kimsenin tartışmadığı yetenekleri sayesinde,en acı askeri yenilgileri siyasi zaferlere dönüştürmeyi bilmiş ve uluslararası politikanın -hele Ortadoğu'nun- çalkantılı sularında ve girdabında su yüzünde kalabilmişti.

En yakınlarından Khaled al-Hassan (Abu Said) onu şöyle tanımlar:"Bazen,Arafat'tan uzak kaldığımda ve bence budalaca hatalar yaptığında,içimden 'Bu adamı niye kendimize önder seçtik' diye düşündüğüm olmuştur.Sonra,Arafat ile birlikte olduğumda,böyle düşüncelere nasıl kapılmış olduğuma şaşırmışımdır.Arafat'ın sırrı onunla başbaşa kaldığınızda ya da küçük bir grup içindeyken kişiliğinin yarattığı etkidir.Bu,sihirlidir." Filistin kökenli Amerikalı bilimadamı Edward W. Said ise,Arafat'ın sık sık muhalifleriyle başının sıkıntıya girmesini,"En büyük kabahati,tüm dostlarından ve hasımlarından çok önce doğruyu ve gerçeği sezmesi ve anlamasıdır" diyerek açıklar.

Aslında,en büyük zaafı gücündedir.Öyle ki,eğer yitip giderse Filistin mücadelesi onun yerini dolduracağa benzemiyor.Bir mücadelenin,bir ülkenin,bir halkın bir isimde simgeleşmesi mümkünse,bunu Yasser Arafat mümkün kılmıştır.Bu tür figürler,bir yüzyılda,belki de birkaç yüzyılda bir gelecek kadar enderdir.Ömrünü sürgün yollarında,kara yoluyla,deniz yoluyla kuşatmaları aşarak,uçaklarla bir başkentten ötekine davasına destek ararken,savaş meydanlarında,uzun diplomasi masalarında tüketmekte olan,başında siyah-beyaz kefyesi,yüzünden eksik olmayan kırçıl sakalı,haki giysisi ve belinde asılı tabancasıyla Yasser Arafat,bu yeryüzüne sık sık gelmeyen siyaset figürlerinden biridir.

Ona ilişkin en iyi tanım,bir yeraltı hareketi olan al-Fatah'ı birlikte yarattıkları Khalil al-Wazir (Abu Jihad)'e aittir.Şöyle diyor:

"Arafat'ın sırrı tüm duygularımızı yaşamasındadır.Arafat sadece bir siyasi simge değildir.Tüm korkularımızı,tüm rüyalarımızı ve tüm sıkıntılarımızı yaşadığını hisseder ve biliriz.Herhangi bir Filistinli ıstırap çektiğinde,Arafat acı çeker.Savaşçılarımızdan biri öldürüldüğünde,Arafat'ın da küçük bir parçası öldürülmüştür.Çocuklarımızdan biri,doğal nedenlerle de olsa öldüğünde,Arafat'ın bir parçası ölür.Gerçek Arafat budur.Sadece bizim liderimiz değildir.Tek bir kişide toplanan tümümüzdür,tüm duygularımız,tüm güçlü yanlarımız,tüm zayıf noktalarımız,tüm çelişkilerimizdir...Anlayabiliyor musunuz?.."

*Cengiz Çandar,Yasser Arafat;20. Yüzyıl Siyasi Tarihi:Çağdaş Liderler Ansiklopedisi,(yay. haz.) Orhan K. Akyıldız ... [ve diğerleri] ; önsözler Şahin Alpay ... [ve diğerleri],İstanbul:İletişim Yayınları,1986,c. 1,s.[60-61].

Hiç yorum yok:

Yorum Gönder